fa مقایسه اثر فونوفورزیس دیکلوفناک و آموزش‌های ارگونومی بر درد گردن و شانه زنان دارای نقاط ماشه‌ای در عضله تراپزیوس توانبخشی Rehabilitation تحقيقي Original Articles زمینه و هدف : سندرم درد میوفاشیال یکی از وضعیت‌های دردناک سیستم موسکولواسکلتال است. در اثربخشی روش‌های درمانی اختلاف‌ نظر وجود دارد. این مطالعه به منظور مقایسه اثر فونوفورزیس دیکلوفناک و آموزش‌های ارگونومی بر درد گردن و شانه زنان دارای نقاط ماشه‌ای در عضله تراپزیوس انجام شد. روش بررسی : این کارآزمایی بالینی روی 30 دختر دانشجو دارای نقاط ماشه‌ای عضله تراپزیوس در کلینیک فیزیوتراپی رزمجومقدم دانشگاه علوم پزشکی زاهدان طی سال 1390 انجام شد. بیماران به صورت تصادفی ساده در سه گروه 10 نفری فونوفورزیس دیکلوفناک، آموزش‌های ارگونومی و کنترل قرار گرفتند. در گروه فونوفورزیس ژل دیکلوفناک روی پوست مالیده شد و سپس اولتراسوند یک مگا هرتز از نوع مداوم با شدت 5/1 وات بر سانتی‌مترمربع به مدت 4 دقیقه دریافت نمودند. به گروه ارگونومی آموزش‌هایی برای حفظ پاسچر مناسب در طی انجام امور روزمره داده شد. گروه کنترل اولتراسوند روشن بدون خروجی دریافت نمودند. درمان به مدت 12 جلسه در 4 هفته و هر هفته 3جلسه انجام شد. قبل و بعد از مداخله درد گردن با پرسشنامه NPNPQ (The Northwick Park Neck Pain Questionnaire) و درد و ناتوانی شانه با پرسشنامه SPADI (Shoulder Pain And Disability Index) سنجیده شد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS-17 و آزمون‌های آماری Kolmogorov-Smirnov، paired t-test، One-way ANOVA و Tukey تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها : نمره درد گردن در گروه فونوفورزیس از 3.5&plusmn;18 به 4.4&plusmn;7.6 و در گروه ارگونومی از 3.5&plusmn;17.8 به 3.4&plusmn;10.5 کاهش یافت (P<0.05). همچنین نمره درد و ناتوانی شانه در گروه فونوفورزیس از 28.1&plusmn;106.2 به 30.7&plusmn;36.76 و در گروه ارگونومی از 22.9&plusmn;103.3 به 12.3&plusmn;26.2 کاهش یافت (P<0.05). بین نتایج قبل و بعد از درمان در گروه کنترل اختلاف آماری معنی‌داری وجود نداشت. بعد از درمان اختلاف آماری معنی‌داری بین دو گروه درمان از نظر درد و ناتوانی گردن و شانه وجود نداشت. کاهش درد بین دو گروه درمان و کنترل از نظر آماری معنی‌دار بود (P<0.05). نتیجه‌گیری : نتایج این مطالعه نشان داد که فونوفورزیس دیکلوفناک و آموزش‌های ارگونومی در کاهش درد گردن، درد و ناتوانی شانه در بیماران دارای نقاط ماشه‌ای در عضله تراپزیوس موثر است و هیچ‌یک از دو روش درمانی نسبت به دیگری برتری نداشت. Background and Objective: Myofascial pain syndrome is one of the painful conditions of the musculoskeletal system. There is controversy about the effectiveness of treatment strategy. This study was done to compare the effects of diclofenac phonophoresis with ergonomic instructions on neck and shoulder pain and disability in women with myofascial trigger points in trapezius muscle. Materials and Methods: This clinical trial study was conducted on thirty female students with trigger points in trapezius muscle in Razmejo-Moghadam Physiotherapy Clinic, Zahedan University of Medical Sciences, Iran during 2009. Patients were randomly assigned to one of three equal groups: diclofenac phonophoresis, ergonomic instructions, and control groups. In phonophoresis group, after applying diclofenac gel, ultrasound with frequency of 1 MHz, continuous mode, intensity 1.5 W/cm2, and duration 4.5 min was used. Ergonomic group received instructions in order to maintain appropriate posture during activity of daily life. Control group received ultrasound without output. A 12 session treatment program, during 4 weeks, 3 sessions per week was performed. Neck pain was assessed before and after intervention with Northwick Park Neck Pain Questionnaire and shoulder pain and disability with Shoulder Pain and Disability Index. Data were analyzed using SPSS-17, Kolmogorov-Smirnov, paired t-test, One-way ANOVA and Tukey tests. Results: Neck pain score decreased from 18&plusmn;3.5 to 7.6&plusmn;4.4 in phonophoresis group and from 17.8&plusmn;3.5 to 10.5&plusmn;3.4 in ergonomic group (P<0.05). Also, shoulder pain and disability score decreased from 106.2&plusmn;28.1 to 36.76&plusmn;30.7 in phonophoresis group and from 103.3&plusmn;22.9 to 26.2&plusmn;12.3 in ergonomic group (P<0.05). There was no significant difference between post and pretreatment results in control group. After treatment, there was no significant difference between two treatment groups regarding neck, shoulder pain and disability. However, after treatment there was significant difference between two treatment groups and control group regarding pain (P<0.05). Conclusion: This study showed that diclofenac phonophoresis and ergonomic instructions are effective in decreasing neck and shoulder pain and disability in patients with myofascial trigger points in trapezius muscle. None of both treatment strategy was superior to other. نقاط ماشه‌ای , عضله تراپزیوس , درد , ارگونومی , فونوفورزیس Trigger points, Trapezius muscle, Pain, Ergonomy, Phonophoresis 17 23 http://goums.ac.ir/journal/browse.php?a_code=A-10-1-620&slc_lang=fa&sid=1 Akbari A (PhD) اصغر اکبری akbari_as@yahoo.com 5900319475328460050727 5900319475328460050727 Yes Associate Professor, Department of Physiotherapy, School of rehabilitation Sciences, Zahedan University of Medical Sciences, Zahedan, Iran دانشیار گروه فیزیوتراپی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان Miri Torbagan M (BSc) مریم میری تربقان 5900319475328460050728 5900319475328460050728 No BSc in Physiotherapy, School of rehabilitation Sciences, Zahedan University of Medical Sciences, Zahedan, Iran کارشناس گروه فیزیوتراپی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی زاهدان Pourghaz A (PhD) عبدالوهاب پورقاز 5900319475328460050729 5900319475328460050729 No Assistant Professor, Department of Psychology and Education, Faculty of Education and Psychology, University of Sistan and Baluchestan, Zahedan, Iran استادیار گروه روانشناسی و علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان