fa اثر رازیانه و سنبل‌الطیب بر کاهش درد ناشی از دیسمنوره اولیه: کارآزمایی بالینی نظام سلامت Health System تحقيقي Original Articles <p style="font-style:normal;"><em><span style="color:#003300;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:16.0pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA"><strong>زمینه و هدف:</strong> درمان‌های معمول دیسمنوره اولیه دارای عوارض جانبی از جمله تهوع، سردرد و سرگیجه هستند و ممکن است در برخی موارد منع مصرف داشته باشند. در متون طب سنتی ایران رازیانه برای تسکین درد و شروع دوره قاعدگی توصیه شده؛ همچنین دارای اثر ضد تهوع و استفراغ است. سنبل‌الطیب یک گیاه دارویی سنتی هندی است که از آن به عنوان آرام‌بخش، ضداسپاسم و خواب‌آور استفاده ‌شده است. این مطالعه به منظور تعیین اثر داروهای گیاهی رازیانه و سنبل‌الطیب بر کاهش درد ناشی از دیسمنوره اولیه انجام شد.</span></span></span></span><br> <span style="line-height:16.0pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA"><span style="font-family:"Arial","sans-serif""></span></span></span></span></span><br> <span style="line-height:16.0pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA"><strong>روش بررسی:</strong> این کارآزمایی بالینی روی 120 نفر از دختران مجرد مبتلا به دیسمنوره اولیه مراجعه‌کننده به مراکز بهداشتی درمانی خمین طی سال 1398 انجام شد. آزمودنی‌ها به‌روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و با تخصیص تصادفی در گروه‌های کنترل و مداخله اول و مداخله دوم قرار گرفتند. گروه کنترل کپسول مفنامیک اسید (250 میلی‌گرم)، گروه مداخله اول کپسول رازیانه (30 میلی‌گرم اسانس رازیانه شیرین) و گروه مداخله دوم کپسول سنبل‌الطیب (350 میلی‌گرم ریشه گیاه) را طی دو سیکل قاعدگی متوالی استفاده نمودند. درد با استفاده از ابزار </span><span dir="LTR">VAS</span> در دو سیکل قاعدگی متوالی قبل از شروع مداخله و دو سیکل قاعدگی متوالی بعد از شروع مداخله (در مجموع چهار سیکل) اندازه‌گیری گردید.</span></span></span><br> <span style="line-height:16.0pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA"><span style="font-family:"Arial","sans-serif""></span></span></span></span></span><br> <span style="line-height:16.0pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA"><strong>یافته‌ها: </strong>در انتهای مطالعه میزان درد دیسمنوره اولیه در هر سه گروه مورد مطالعه کاهش یافت (</span><span dir="LTR">P<0.05</span><span lang="FA">)؛ اما این کاهش درد در گروه دریافت کننده سنبل‌الطیب (مداخله دوم) در مقایسه با گروه‌های دریافت کننده رازیانه (مداخله اول) و مفنامیک اسید (کنترل) بیشتر بود (</span><span dir="LTR">P<0.05</span><span lang="FA">). نسبت شانس داشتن شدت درد بالاتر در گروه مداخله اول نسبت به کنترل </span><span dir="LTR">(95% CI: 0.72-0.07, P=0.013)</span><span lang="FA"> و در گروه مداخله دوم نسبت به گروه کنترل </span><span dir="LTR">(95% CI: 0.93-0.28, P=0.028)</span><span lang="FA"> به ترتیب شامل </span><span dir="LTR">0.23</span><span lang="FA"> و </span><span dir="LTR">0.51</span><span lang="FA"> تعیین شد.</span></span></span></span><br> <span style="line-height:16.0pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA"><span style="font-family:"Arial","sans-serif""></span></span></span></span></span><br> <span style="line-height:16.0pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA"><strong>نتیجه‌گیری:</strong> داروهای گیاهی سنبل‌الطیب و رازیانه می‌توانند به عنوان جایگزینی موثر و با عوارض کمتر نسبت به مفنامیک اسید در کاهش درد دیسمنوره اولیه مصرف شوند.</span></span></span></span></span></span></span></em><br> &nbsp;</p> <p><span style="color:#003300;"><span style="font-size:12px;"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b>Background and Objective: </b>Conventional treatments for primary dysmenorrhea are often associated with adverse effects, including nausea, headache, and dizziness, and may be contraindicated in certain cases. In Iranian traditional medicine texts, fennel is recommended for pain relief and the induction of menstruation; it also exhibits antiemetic and antinauseant effects. Valerian is a traditional Indian medicinal plant that has been utilized as a sedative, antispasmodic, and hypnotic agent. The present study aimed to determine the effects of fennel and valerian herbal medicines on relieving primary dysmenorrhea-induced pain.</span><br> <span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b>Methods: </b>This clinical trial was conducted on 120 single girls with primary dysmenorrhea who referred to healthcare centers in Khomein, Iran, in 2019. The subjects were selected via a convenience sampling method and randomly allocated into the control, first intervention, and second intervention groups. The control group received mefenamic acid capsules (250 mg), the first intervention group received fennel capsules (30 mg of sweet fennel essential oil), and the second intervention group received valerian capsules (350 mg of plant root) over two consecutive menstrual cycles. Pain severity was measured using the visual analog scale (VAS) during two consecutive menstrual cycles prior to the intervention and two consecutive menstrual cycles following the initiation of the intervention (a total of four cycles).</span><br> <span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b>Results:</b> At the end of the study, the primary dysmenorrhea-induced pain severity significantly decreased in all three studied groups (P<0.05); however, this pain relief was significantly greater in the valerian-receiving group (the first intervention group) compared to the fennel-receiving (the second intervention group) and mefenamic acid-receiving (the control group) (P<0.05). The odds ratio (OR) of experiencing higher pain severity in the first and second intervention groups compared to the control group was determined to be 0.23 (95% CI: 0.07-0.72, P=0.013) and 0.51 (95% CI: 0.28-0.93, P=0.028), respectively.</span><br> <span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b>Conclusion:</b> Valerian and fennel herbal medicines can be utilized as effective alternatives with fewer adverse effects compared to mefenamic acid for relieving primary dysmenorrhea-induced pain.</span></span></span></p> درد , دیسمنوره , گیاهان دارویی , رازیانه , سنبل‌الطیب , مفنامیک اسید Pain,Dysmenorrhea,Plants, Medicinal,Foeniculum,Hibiscus,Mefenamic Acid, 20 28 http://goums.ac.ir/journal/browse.php?a_code=A-10-256-22&slc_lang=fa&sid=1 Azam Kerami اعظم کرامی azam_kerami@yahoo.com 5900319475328460085364 5900319475328460085364 No Master of Nursing, Instructor, Faculty of Nursing, Khomein University of Medical Sciences, Khomein, Iran. مربی گروه پرستاری، دانشکده علوم پزشکی خمین، خمین، ایران. Ashraf Salehi اشرف صالحی salehi.a@arakmu.ac.ir 5900319475328460085365 5900319475328460085365 No Master of Nursing, Instructor, Faculty of Nursing, Khomein University of Medical Sciences, Khomein, Iran. مربی گروه پرستاری، دانشکده علوم پزشکی خمین، خمین، ایران. Hamid Momeni حمید مومنی hamid52us@yahoo.com 5900319475328460085366 5900319475328460085366 No Master of Nursing, Instructor, Faculty of Nursing, Khomein University of Medical Sciences, Khomein, Iran. مربی گروه پرستاری، دانشکده علوم پزشکی خمین، خمین، ایران. Zahra Shasavari زهرا شهسواری Z.shahsavari7076@yahoo.com 5900319475328460085367 5900319475328460085367 No Master of Nursing, Instructor, Faculty of Nursing, Khomein University of Medical Sciences, Khomein, Iran. مربی گروه پرستاری، دانشکده علوم پزشکی خمین، خمین، ایران. Azadeh Nasiri آزاده نصیری Az.nasiri20@gmail.com 5900319475328460085368 5900319475328460085368 No Master of Nursing, Instructor, Faculty of Nursing, Khomein University of Medical Sciences, Khomein, Iran. مربی گروه پرستاری، دانشکده علوم پزشکی خمین، خمین، ایران. Mahdiyeh Azizi مهدیه عزیزی ma.azizi2020@gmail.com 5900319475328460085369 5900319475328460085369 No Master of Nursing, Instructor, Faculty of Nursing, Khomein University of Medical Sciences, Khomein, Iran. مربی گروه پرستاری، دانشکده علوم پزشکی خمین، خمین، ایران. Leila Mirshekari لیلا میرشکاری lmirshekari36@gmail.com 5900319475328460085370 5900319475328460085370 No Master of Nursing, Lecturer Researcher, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. کارشناس ارشد پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران. Zahra Shokhmgar زهرا شخمگر Shokhmgar0188@pnu.ac.ir 5900319475328460085371 5900319475328460085371 No Assistant Professor, Faculty Member, Payam Noor University, Tehran, Iran. استادیار گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. Mansoureh Mahmoudi منصوره محمودی ma.mahmoudi2010@gmail.com 5900319475328460085372 0009-0008-9608-1840 Yes Master of Nursing, Instructor, Faculty of Nursing, Qom University of Medical Sciences, Qom, Iran. مربی گروه پرستاری، دانشکده پرستاری مامایی، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران. Akram Sanagoo اکرم ثناگو akramsanagoo@gmail.com 5900319475328460085373 5900319475328460085373 No Associate Professor of Nursing, School of Nursing and Midwifery, Golestan University of Medical Sciences, Gorgan, Iran. دانشیار، دکتری آموزش پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی گلستان، گلستان، ایران.